„Tematy TABU – rozmowy bez granic” to hasło międzynarodowej konferencji, zorganizowanej 17 kwietnia br., w Centrum Kultury eSTeDe z inicjatywy wicestarosty powiatu gnieźnieńskiego Anny Jung, z silnym wsparciem starosty Piotra Gruszczyńskiego oraz partnerów wydarzenia, w tym Magdaleny Antoniewicz – Zastępcy Pełnomocnika ds. Partnerstwa Kraju Związkowego Brandenburgia na Wielkopolskę.
Celem spotkania, w którym udział wzięło blisko 200 uczestników, była refleksja nad problemami współczesnego świata, możliwościami wzmocnienia efektywności aktywności podejmowanych w wybranych obszarach tematycznych oraz wypracowywanie i propagowanie dobrych praktyk w tym zakresie. W trakcie konferencji zorganizowano panele eksperckie oraz warsztaty. Dyskutowano w ramach trzech ścieżek tematycznych, dotyczących zwiększania świadomości społecznej w obszarze przeciwdziałania próbom samobójczym, obalania mitów związanych z seksualnością i rodzicielstwem osób z niepełnosprawnościami oraz diagnozowania zjawisk związanych z bezpieczeństwem transgranicznym, w tym m.in. nielegalnej migracji, przemytu towarów, handlu ludźmi czy terroryzmu międzynarodowego.
Konferencja wzięła się z doświadczenia i potrzeb – mówi Anna Jung, społecznik, pracownik socjalny, wicestarosta gnieźnieńska. Jeżeli widzimy wzrost prób samobójczych wśród dzieci i młodzieży, w tym mamy 150 udanych samobójstwo, to to jest oznaka, że czas nie tylko rozmawiać, ale i przeciwdziałać. Stąd powiat gnieźnieński podjął decyzję, że robi konferencję w temacie przeciwdziałania próbom samobójczym wśród dzieci i młodzieży. W wydarzenie włączyli się nasi partnerzy. W związku z tym, że mamy 20-lecie porozumienia polsko-niemieckiego zaprosiliśmy tutaj także Policję graniczną ze Świecka oraz służby celne. Rozmawiamy także o bezpieczeństwie transgranicznym. Co mieści się w tym pojęciu? Nie tylko mówimy o przemocy, transporcie czy handlu ludźmi. Mówimy także o tym, że przewożona jest pornografia, giną różne wartościowe przedmioty, ale przewożone są także choroby między krajami, które czasami zagrażają całej populacji. Kolejnym tematem konferencji jest także seksualność osób z niepełnosprawnościami intelektualnymi. Jest to temat najcięższy i taki, o którym nikt nie chce rozmawiać, a dotyczy on nas wszystkich. W związku z tym, że nie ma badań dotyczących tego tematu, podjęliśmy decyzję, że zaczniemy dyskusję właśnie tą konferencją. Mamy także partnerów z Niemiec, którzy chcieli się w to włączyć oraz kilka organizacji, a także wybitne grono specjalistów. Chcemy o tym mówić, a następnie działać.
W zajęciach warsztatowych, będących rozwinięciem dyskusji panelowej udział wzięli m.in. dyrektorzy szkół oraz jednostek oświatowych, pedagodzy, wychowawcy, nauczyciele, jak również przedstawiciele organizacji pozarządowych, osoby niepełnosprawne i ich rodziny, wolontariusze, reprezentanci środowisk medycznych, a także uczniowie klas policyjnych. Konferencja zakończyła się wspólnym formułowaniem wniosków, będących inspiracją do dalszych wspólnych działań.
Można powiedzieć, że jest to problem wieloczynnikowy – mówi Aleksandra Stube z Fundacji GrowSpace. Nie ma jednego powodu, przez który ktoś popełnia samobójstwo. Może czynnik zapalny, który popchnie taką młodą osobę do tego dramatycznego kroku. Są czynniki ryzyka, jak przemoc w rodzinie, przemoc rówieśnicza, wykluczenie z grupy rówieśniczej, przynależność do mniejszości jak LGBTQ+, uchodźcza, choroba psychiczna w rodzinie, podatność na zachorowanie na depresję. Kryzys nie pojawia się sam z siebie. On wyrasta z depresji, co przeradza się w kryzys suicydalny. Istotą zrozumienia problemu samobójstw jest zrozumienie tego, co dzieje się w głowie młodego człowieka, który chce takie samobójstwo popełnić. Osoba w kryzysie samobójczym nie widzi innego wyjścia z sytuacji, jak samobójstwo. Wiadomo, że każdy na początku nie dopuszcza nawet do siebie myśli, że samobójstwo może być rozwiązaniem. Takim czynnikiem, który bardzo często wkłada taką myśl do głowy może być np. samobójstwo w rodzinie. To jest taki sygnał: „Może to jest jakieś wyjście?”. Najpierw mamy rozważanie, czy jest to na pewno dobra metoda i kiedy ktoś już podejmie decyzję, na tym etapie mamy już plany samobójcze i niestety opracowywanie jakichś kroków do samobójstwa to już jest faza, która wymaga natychmiastowej interwencji. Na warsztatach mówiliśmy o tym, jak zauważyć kryzys u młodych ludzi, ponieważ kluczem do wyjścia z kryzysu jest sięgnięcie po pomoc. Nastolatki i młodzież bardzo często wysyłają sygnały, że tej pomocy chcą, natomiast nie są oni wysłuchiwani przez dorosłych. Może wynika to z braku edukacji i umiejętności zauważenia tych symptomów informujących o tym, że ktoś liczy na pomoc. Mówiliśmy o tym, jak zauważyć te symptomy. Rozmawialiśmy także o tym, jak rozmawiać z osobą w kryzysie samobójczym.
Znakomitymi gośćmi i prelegentami podczas konferencji odbywającej się w ramach obchodów 20-lecia współpracy Województwa Wielkopolskiego z Krajem Związkowym Brandenburgia, byli między innymi: Magdalena Antoniewicz – Zastępca Pełnomocnika ds. Partnerstwa Kraju Związkowego Brandenburgia na Wielkopolskę; Ulf Buschmann – Pełnomocnik ds. Współpracy Polsko-Niemieckiej Prezydium Policji Brandenburgii i Koordynator Służb Niemieckich w Polsko- Niemieckim Centrum Współpracy Służb Granicznych, Policyjnych i Celnych w Świecku; Jürgen Schirrmeister i Manuela Wieder – Posterunek Policji Märkisch-Oderland; nadkomisarz Sylwester Ksiuk, Kierownik Sekcji Międzynarodowej Współpracy Policji w Świecku, Wydział Wywiadu Kryminalnego; Alexander Kusz, z-ca kierownika Policji Federalnej w Polsko-Niemieckim Centrum Współpracy Służb Granicznych, Policyjnych i Celnych w Świecku; Stefan Krella, kierownik Policji Brandenburgii w Polsko-Niemieckim Centrum Współpracy Służb Granicznych, Policyjnych i Celnych w Świecku; Marek Kamiński, podróżnik i polarnik, zdobywca dwóch biegunów – prowadzący Fundację Marka Kamińskiego; Dominik Kuc i Aleksandra Stube współtwórcy raportu z danymi kryzysów suicydalnych dzieci i młodzieży – Fundacja „GrowSpace”; Damian Kupczyk – psychotraumatolog, suicydolog, pedagog w specjalności resocjalizacji, wykładowca akademicki Collegium Humanum, Prezes Czepczyński Family Fundation, ks. Hubert Wiśniewski koordynator Poradni Rozwoju Osobistego „Dignitas”; prof. dr. hab. Remigiusz Kijak; dr hab. Rafał Wrzecionek – adwokat i radca prawny; dr Grzegorz Konieczny; dr nauk o zdrowiu Renata Rasińska; Inspektor Przemysław Kozanecki, Komendant Powiatowy Policji w Gnieźnie; Monika Gronowska – psycholog z Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niesłyszących im. Józefa Sikorskiego w Poznaniu; s. Agnieszka Gil – Dyrektor Domu Pomocy Społecznej dla osób z niepełnosprawnością intelektualną w Mielżynie; s. Weronika Maciejewska Dyrektor Domu Pomocy Społecznej dla osób z niepełnosprawnością intelektualną w Łopiennie.
Organizatorem konferencji było Starostwo Powiatowe w Gnieźnie, wraz z partnerami: Urzędem Marszałkowskim Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu, Zamkiem Trebnitz – Pełnomocnikiem ds. Partnerstwa Kraju Związkowego Brandenburgia na Wielkopolskę, Polsko-Niemieckim Centrum Współpracy Służb Granicznych, Policyjnych i Celnych w Świecku, Fundacją Avalon, Fundacją GrowSpace oraz Fundacją Marka Kamińskiego.
Niestety Fundacja Avalon w ostatnim momencie powiadomiła organizatorów, że nie weźmie udziału w wydarzeniu.
Co ciekawe, konferencja, która miała tyle samo zwolenników, co przeciwników, okrzyczana w politycznych mediach jako droga i niepotrzebna, okazała się „strzałem w dziesiątkę”. W wydarzeniu udział wzięło ponad 500 osób. Całkowity koszt zamknął się w 45 tysiącach złotych, z noclegami i wyżywieniem dla wszystkich delegacji, a opinie w mediach społecznościowych wybiegły poza granice naszego kraju:
