moje-gniezno.pl

PORTAL INFORMACYJNY POWIATU GNIEŹNIEŃSKIEGO

Zadatek a zaliczka

Piątek, 19 czerwca 2020
  • Zadatek a zaliczka

Praktyką jest, że przy zawieraniu przedwstępnych umów, zwłaszcza sprzedaży nieruchomości strony przekazują na poczet ceny zadatek lub zaliczkę. W praktyce pojęcia te mają inne znaczenie. Postanowienia umów dotyczące zaliczki lub zadatku powinny być przemyślane, ponieważ wywołują inne konsekwencje prawne.

Zadatek stanowi postanowienie umowne dyscyplinujące strony do wykonania umowy. Najczęstszą formą zadatku jest określona suma pieniężna. Jeżeli strony umowy inaczej w tej umowie nie postanowiły, to zadatek dany przy zawarciu umowy ma to znaczenie, że w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zachować, a jeżeli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej. Zadatek podlega zaliczeniu na poczet świadczenia, przeważnie ceny. W przypadku, gdy umowa zostanie rozwiązana przez dwie strony to zadatek powinien być zwrócony, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada. To samo dotyczy wypadku, gdy niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności, albo za które ponoszą odpowiedzialność obie strony. 

Powyżej wskazane konsekwencje zadatku występują, gdy stronie inaczej tego nie uregulują. Oznacza to, że strony umowy mogą postanowić odmiennie i uznać, że zadatek ma wywierać inne skutki. Mogą przykładowo postanowić o tym, że zadatek w razie niewykonania umowy przez stronę, która go otrzymała będzie zwracany w wysokości większej niż podwójna. Roszczenie o zwrot zadatku lub wypłatę zadatku w podwójnej wysokości przedawnia się po 6 latach od dnia wymagalności (od momentu kiedy stał się należny), chyba że mamy do czynienia z umową zawartą w ramach działalności gospodarczej – wtedy okres ten wynosi 3 lata.

Zaliczka tym różni się od zadatku, że co do zasady podlega zwrotowi w każdym przypadku niedojścia do zawarcia umowy przyrzeczonej, a le nie ma z tego tytułu dalszych negatywnych konsekwencji dla żadnej ze stron. Powszechnie zaliczka uważana jest za „korzystniejszą” dla strony dającej zaliczkę, ponieważ w porównaniu z zadatkiem, zaliczka jest zawsze zwrotna, jeżeli strony nie zawrą umowy. Nieistotne jest wtedy z czyjej winy nie doszło do zawarcia umowy. Innymi słowy, zaliczka podlega zwrotowi stronie, która ją uiściła, bez względu na to czy do niewykonania doszło z przyczyn zawinionych, czy też niezawinionych. Staje się ona świadczeniem nienależnym, podlegającym zwrotowi z uwagi na fakt, że nie został osiągnięty cel jej świadczenia.

Jeżeli w umowie przedwstępnej nie zostanie wyraźnie zaznaczone czy przekazana kwota jest zaliczką, czy też zadatkiem, to zawsze będzie to zaliczka, nie zaś zadatek. Zadatek będzie wtedy, gdy strony wyraźnie to wskażą.

Reasumując, zaliczka i zadatek różnią się od siebie pod względem konsekwencji przy braku spełnienia świadczenia przez jedną lub obie strony umowy. Należy dokonać wyboru, która z tych form zabezpieczenia będzie bardziej korzystna. Zadatek stanowi pełniejsze zabezpieczenie i gwarancję praw stron, w sytuacji, gdy jedna z nich w sposób nienależyty wywiązuje się z obowiązków nałożonych na nią w drodze umowy. Właściwie skonstruowane postanowienia umowne będą stanowiły realne zabezpieczenie interesów stron.

Kontakt: Adwokat Gniezno.

tekst: adw. Radosław Szczepaniak

Napisz komentarz

Komentarze(0)

PODOBNE TEMATY
Były partner zaniża dochody by płacić niższe alimenty? Sprawdź co możesz zrobić! Kiedy dochodzi do rozwodu lub rozstania, dzieci pozostają na ogół przy jednym z rodziców. W większości... Wtorek, 30 listopada 2021
Zdrada jako przesłanka orzeczenia rozwodu z winy małżonka Obok niezgodności charakterów, zdrada małżeńska stanowi jedną z najczęstszych przyczyn składania pozwów... Poniedziałek, 22 listopada 2021
Jak założyć spółkę z o.o. nie wychodząc z domu? Coraz bardziej popularną i bezpieczną formą prawną prowadzenia działalności gospodarczej jest spółka... Niedziela, 10 października 2021
Umowa o dożywocie Umowa o dożywocie jest rodzajem umowy cywilnej. Na jej podstawie właściciel nieruchomości przenosi własność... Niedziela, 12 września 2021