Endoprotezoplastyka w Wielkopolsce – gnieźnieński Szpital dołącza do grona placówek przeprowadzających operacje rewizyjne

W ubiegłym roku w Wielkopolsce przeprowadzonych zostało niemal 9,7 tys. zabiegów endoprotezoplastyki pierwotnej lub rewizyjnej. Najwięcej zabiegów niezmiennie przeprowadza Ortopedyczno-Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny im. Wiktora Degi UM w Poznaniu. Najstarszą pacjentką, która w 2022 r. miała wszczepioną endoprotezę była 103-letnia kobieta, natomiast najstarszym pacjentem był mężczyzna w wieku 99 lat.

Endoprotezoplastyka to zabieg, który stosuje się w przypadkach degeneracji stawów, najczęściej biodrowego i kolanowego, spowodowanej chorobą zwyrodnieniową, urazem, martwicą czy wadami rozwojowymi. Wskazaniem do wykonania takiego zabiegu są dolegliwości bólowe ograniczające ruchomość stawów. Endoprotezoplastyka polega na usunięciu całego stawu lub jego części i zastąpieniu ich endoprotezą. Zabiegi endoprotezoplastyki przeprowadza się w oddziałach ortopedycznych. Placówka podejmująca się tego rodzaju leczenia musi spełnić szereg warunków określonych w przepisach, wśród nich jest między innymi określona liczba wykonywanych zabiegów.

Zabiegi ortopedyczne to oczywiście nie tylko endoprotezoplastyka, o czym należy pamiętać – przypomina Agnieszka Pachciarz, dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Obecnie przyjrzeliśmy się dokładnie tym konkretnym świadczeniom, ale regularnie monitorujemy pracę oddziałów ortopedycznych także pod kątem innych zabiegów oraz przyjmowania pacjentów w stanach nagłych, czyli zwykle po urazach.

Wielkopolski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia przyjrzał się pracy oddziałów, w których przeprowadza się zabiegi endoprotezoplastyki. Sprawdziliśmy, gdzie w naszym regionie przyjmuje się najwięcej pacjentów, które szpitale częściej podejmują się operacji rewizyjnych przeprowadzanych po wszczepieniu w przeszłości endoprotezy. Wzięliśmy pod uwagę pracę oddziałów ortopedycznych w latach 2019-2022 i skupiliśmy się na najczęściej wszczepianych rodzajach endoprotez – czyli biodra i kolana.

W przypadku tego rodzaju leczenia nie ma ograniczeń wiekowych. Na zabieg endoprotezoplastyki może zostać skierowany każdy potrzebujący pacjent, choć takiej interwencji wymagają zazwyczaj osoby w starszym wieku. W Wielkopolsce średnia wieku dla kobiet korzystających z zabiegów endoprotezoplastyki w 2022 roku wyniosła 70 lat, a dla mężczyzn 65 lat. Najstarszą pacjentką, która miała wszczepioną endoprotezę w 2022 roku była 103-letnia kobieta, najstarszy pacjent wśród mężczyzn miał 99 lat.

W Wielkopolsce zabiegi endoprotezoplastyki wykonuje się w 28 placówkach – w 23 szpitalach tzw. sieciowych, w jednym dziecięcym oraz czterech w innych podmiotach posiadających umowy z NFZ. W 2022 roku odbyło się ich łącznie ponad 9 tysięcy. To więcej niż przed pandemią w 2019 roku, kiedy przeprowadzono w Wielkopolsce około 8,7 tys. zabiegów. W czasie pandemii liczba pacjentów, u których zastosowano tego typu leczenie spadła do niespełna 7 tysięcy w 2020 roku i 7,6 tys. w 2021 roku. Liczby te dotyczą zabiegów pierwotnych przeprowadzanych u pacjentów, u których po raz pierwszy została wszczepiona endoproteza. Zabiegów rewizyjnych stosowanych w przypadku konieczności naprawy lub wymiany endoprotezy przeprowadzono w 2022 roku prawie 650, w 2021 – 601, w 2020 roku – 563, a w 2019 roku odbyły się 604 takie zabiegi.

Cieszę się, że od tego roku szpital w Gnieźnie może przeprowadzać także operacje rewizyjne, natomiast szpital w Koninie uzyskał zgodę na endoprotezoplastykę stawu biodrowego – mówi Agnieszka Pachciarz. Obie placówki rozszerzyły swoją ofertę, co oznacza dla pacjentów większą dostępność do tego rodzaju leczenia.

Najwięcej zabiegów endoprotezoplastyki co roku przeprowadza Ortopedyczno-Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny im. Wiktora Degi UMP. W 2022 roku w tej placówce odbyło się 1546 takich zabiegów. W poprzednich latach liczby te były porównywalne. W czasie pandemii, zarówno w 2020, jak i 2021 roku szpital operował podobną liczbę pacjentów (1504 w 2020 roku i 1461 w 2021 roku). W tej placówce 90 procent zabiegów endoprotezoplastyki to operacje pierwotne.

Na drugim miejscu pod względem liczby zabiegów endoprotezoplastyki znalazł się Szpital Wojewódzki w Poznaniu, w którym w 2022 roku wszczepiono endoprotezę 608 pacjentom (zabiegi pierwotne) i naprawiono w przypadku 25 osób (zabiegi rewizyjne). W Szpitalu MSWiA w Poznaniu przeprowadzono 401 zabiegów pierwotnych i 107 rewizyjnych. Oznacza to, że placówka ta wykonuje najwięcej proporcjonalnie zabiegów naprawczych (21 procent wszystkich przeprowadzanych w tym miejscu). Więcej, bo 521 zabiegów pierwotnych przeprowadzono w Szpitalu w Puszczykowie, ale liczba tylko 25 zabiegów rewizyjnych sprawia, że placówka ta znajduje się na czwartym miejscu pod względem ogólnej liczby endoprotezoplastyk. Kolejne miejsca zajmują szpitale w Kaliszu, Śremie i Ostrowie Wielkopolskim. Pozostałe placówki i liczba hospitalizacji znajduje się w tabeli na końcu informacji.

Wśród pacjentów, którzy przeszli zabieg endoprotezoplastyki w Wielkopolsce w 2022 roku, 87 procent stanowią mieszkańcy naszego regionu. 3 procent operowanych pochodzi z województwa dolnośląskiego, tyle samo z kujawsko-pomorskiego, a ok. 2 proc. z lubuskiego. Endoprotezy wszczepiono także pojedynczym pacjentom z województwa zachodniopomorskiego, śląskiego i łódzkiego.