X
Ładowanie danych...

moje-gniezno.pl

PORTAL INFORMACYJNY POWIATU GNIEŹNIEŃSKIEGO

Nagroda Lednickiego Orła Piastowskiego

Środa, 22 maja 2019
  • Nagroda Lednickiego Orła Piastowskiego

Jednym z najważniejszych ośrodków osadniczych na mapie kulturowej wczesnośredniowiecznej Polski, z okresu kształtowania się naszej państwowości, jest Ostrów Lednicki - wyspa na Jeziorze Lednica - w środkowej części Wielkopolski. Od II poł. X wieku, pomijając wcześniejsze formy osadnicze, znajdował się tu rezydencjonalny ośrodek pierwszych książąt piastowskich, który obok Poznania i Gniezna, do czasu osadzenia się władzy centralnej w Krakowie, był najważniejszym ośrodkiem stołecznym kształtującego się w nowych ramach państwa polskiego. Kustoszem tego ośrodka jest Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy.

Mając na uwadze historyczną rangę tego ośrodka i jego znaczenie dla kultury polskiej, w 2009 roku dyrekcja Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy zwróciła się z wnioskiem do Zarządu Województwa Wielkopolskiego o ustanowienie nagrody, honorującej osoby i instytucje, które wniosły szczególny wkład w „zdobywanie i propagowanie wiedzy o Piastach - początkach naszego Państwa oraz [...] przekazywanie unikalnej wiedzy o dynastii piastowskiej w sposób przystępny przeciętnemu odbiorcy, także przez prezentowanie chronionego piastowskiego dziedzictwa kulturowego" [z: Uchwały Zarządu Województwa Wielkopolskiego]. Wniosek spotkał się z bardzo przychylnym przyjęciem Zarządu Województwa Wielkopolskiego, który w dniu 12 czerwca 2009 roku Uchwałą nr 2694/2009 ustanowił „Nagrodę Lednickiego Orła Piastowskiego".

Nagrodę przyznaje raz w roku Marszałek Województwa Wielkopolskiego. Wnioski kandydatów do nagrody zgłaszane przez różne instytucje prawne i fizyczne rozpatruje i wyłania Kapituła Nagrody działająca w składzie: Arcybiskup Metropolita Gnieźnieński, Prymas Polski, Arcybiskup Metropolita Poznański, Rektor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Dyrektor Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy, Wielkopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków, Prezes Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich, Prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego i sekretarz Kapituły.
 
Nagroda ma charakter honorowy. Laureat otrzymuje brązową statuetkę przedstawiającą stylizowanego orła piastowskiego, u której podstawy widnieje nazwa Nagrody, imię i nazwisko uhonorowanego oraz rok edycji. Laureat otrzymuje także dyplom ozdobiony symbolicznym wizerunkiem orła nawiązującym do orła ze statuetki.

Honorowa Nagroda Lednickiego Orła Piastowskiego ma za zadanie docenienie wybitnych badań naukowych i wszelkiej promocji wiedzy dotyczącej dynastii piastowskiej, a także ochrony piastowskiego dziedzictwa kulturowego. Nieustannie są prowadzone i wydawane publikacje na temat dynastii piastowskiej. Istnieją muzea i inne instytucje chroniące dorobek naszych przodków. Jednak powszechniejsza wiedza na ten temat w Polsce pozostaje na niezmienionym, podręcznikowym poziomie. Za granicą wkład Piastów w dzieje Europy jest znany jedynie wąskiemu gronu specjalistów. Nagroda Lednickiego Orła Piastowskiego ma zatem na celu docenienie wysiłku za szczególny wkład w zdobywanie i propagowanie wiedzy o Piastach - początkach naszego Państwa. Stylizowany orzeł przedstawiony na statuetce stanowi odniesienie do legendarnych i historycznych symboli państwowości polskiej, a ruiny na Ostrowie Lednickim do rezydencji pierwszych Piastów, jednego z najstarszych i najlepiej zachowanych do naszych czasów obiektów architektonicznych z okresu tworzenia państwowości polskiej, gdzie rezydowali pierwsi piastowscy władcy Mieszko I Bolesław Chrobry.

O laureacie tegorocznej Nagrody Lednickiego Orła Piastowskiego:
Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk
Unguibus et rostro, czyli pazurami i dziobem, to pierwsza dewiza stowarzyszenia, które powstało 162 lata temu w Poznaniu. Powołanie działającego od 13 lutego 1857 roku Towarzystwa Przyjaciół Nauk Poznańskiego (jak brzmiała najstarsza nazwa tego stowarzyszenia) było odpowiedzią mieszkańców Wielkopolski na próby likwidacji polskości w zaborze pruskim. Wobec zagrożenia kultury i nauki polskiej oraz braku możliwości zorganizowania wyższej uczelni Towarzystwo pomyślano początkowo jako stowarzyszenie humanistyczne i artystyczne. Wśród 42 członków założycieli byli m.in. dr Kazimierz Szulc (gimnazjalny profesor historii, językoznawca), ksiądz Franciszek Ksawery Malinowski, Tytus Działyński (twórca Biblioteki Kórnickiej). Pierwszym prezesem został August Cieszkowski, a następnie: Tytus Działyński, ponownie August Cieszkowski, Karol Libelt, Stanisław Egbert Koźmian, po raz trzeci Cieszkowski, ksiądz arcybiskup Edward Likowski.

Jednym z dobroczyńców Towarzystwa był Seweryn Mielżyński. Na rzecz stowarzyszenia przekazał swoje kolekcje sztuki oraz zbiory archeologiczne i numizmatyczne. Także dzięki niemu powstał budynek, gdzie do dziś mieści się siedziba PTPN (wg projektu Zygmunta Gorgolewskiego); w początkach XX wieku została ona powiększona wg projektu Rogera Sławskiego. Powstały dziedziniec wewnętrzny stał się miejscem spotkań, ale także tutaj stanął pierwszy na ziemiach polski pomnik Adama Mickiewicza. W gmachach stowarzyszenia mieściły się zbiory sztuki, ekspozycje muzealne, biblioteka. W okresie zaboru pruskiego Towarzystwo pełniło funkcję organizatora życia naukowego w Wielkopolsce. Po odzyskaniu niepodległości członkowie Towarzystwa doprowadzili do utworzenia w Poznaniu uniwersytetu, a pierwszym rektorem nowo powstałej uczelni został ówczesny prezes PTPN, Heliodor Święcicki.

Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk jest najstarszym działającym w sposób ciągły stowarzyszeniem naukowym w Polsce. Tematyka historyczna, a zwłaszcza zagadnienia związane z Piastami, była jednym z ważniejszych problemów podejmowanych w pracach członków Towarzystwa. Pośród wielu innych kwestii dzięki członkom Towarzystwa rozpoczęły się pierwsze naukowe badania piastowskich grodów na Ostrowie Lednickim, w Poznaniu, Gieczu, Gnieźnie i kilku innych. Środowisko to kształtowało tożsamość kulturową narodu polskiego w czasie zaborów. Dzieła swych poprzedników kontynuuje do dziś. W chwili powstania Towarzystwa powołano także Muzeum Starożytności Krajowych gromadzące zabytki archeologiczne z Wielkopolski. Jednym z jego kustoszy był Józef Kostrzewski. Przewodniczącymi PTPN byli m.in. historycy mediewiści (np. Kazimierz Tymieniecki), a także laureaci Nagrody Lednickiego Orła Piastowskiego (profesorowie: Gerard Labuda, Antoni Gąsiorowski oraz mocno zaangażowany w prace naukowe PTPN Tomasz Jasiński).

Przynależność do Towarzystwa jest honorowa, a działalność członków opiera się na pracy społecznej. Obecnie PTPN działa w ramach 7 Wydziałów i ponad 30 Komisji. Skupiając w swych szeregach pracowników nauki różnych dziedzin środowiska poznańskiego, instytucja funkcjonuje jako wolna korporacja akademicka.

W ramach Towarzystwa prężnie działa Komisja Archeologiczna inicjująca wiele tematów badawczych, organizująca sesje, konferencje i seminaria naukowe. Działalność stowarzyszenia obejmuje również wydawanie publikacji w zakresie historii średniowiecza, archeologii, źródłoznawstwa, historii i kultury dynastii Piastów.
 
PTPN jest jedną z najważniejszych instytucji naukowych i kulturotwórczych w kraju!
 
tekst: Informacja prasowa

Napisz komentarz

Komentarze(0)

PODOBNE TEMATY
Czy archeolodzy mają coś więcej niż tylko palatium w Gnieźnie? "Ekspedycja Palatium" czyli prace wykopaliskowe archeologów z Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie... Sobota, 10 sierpnia 2019
Koronacja Królewska 2019 pod znakiem zaślubin sprzed tysiąca lat Zapachy pieczonego mięsiwa i podpłomyków, kramy z rękodziełem, szczęk oręża i tętent końskich kopyt...... Sobota, 20 lipca 2019
Na gnieźnieńskim Rynku popłynęła krew ratująca życie W sobotę, 13 lipca, miała miejsce XI edycja ogólnopolskiej akcji krwiodawstwa "Motoserce", organizowana... Wtorek, 16 lipca 2019
Szukamy gnieźnieńskiego palatium, czyli wykopaliska na Wzgórzu Lecha Ekspedycja Palatium - pod taką nazwą gnieźnieńskie Muzeum zamierza rozpocząć badania archeologiczne... Sobota, 13 lipca 2019