Ładowanie danych...

moje-gniezno.pl

PORTAL INFORMACYJNY POWIATU GNIEŹNIEŃSKIEGO

Skutki naruszenia dóbr osobistych

Poniedziałek, 26 listopada 2018
  • Skutki naruszenia dóbr osobistych

Dobra osobiste należą do podmiotowych praw każdego człowieka. Chronią naszą najbliższą sferę, dlatego prawo chroni nasze dobra osobiste w sposób szczególny. Oznacza to, że osoba, której dobro osobiste zostało naruszone jest uprawniona do podjęcia odpowiednich kroków prawnych zmierzających do ochrony jego praw. Sprawy sądowe w przedmiocie ochrony dóbr osobistych rozpoznawane są przez Sąd Okręgowy.

Kodeks cywilny nie zawiera definicji dóbr osobistych, lecz art. 23 k.c. ogranicza się do stwierdzenia, że dobrami osobistymi człowieka są w szczególności: zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska. Katalog dóbr osobistych jest otwarty, co oznacza, że każde prawo podmiotowe podobne do dóbr wskazanych w powyższym przepisie może być uznane także jako dobro osobiste. Dla przykładu możemy również wskazać, że do grupy dóbr osobistych zaliczamy także nienaruszalność i rzetelność danych osobowych każdego człowieka, jak i - zgodnie z najnowszym orzecznictwem - nawet prawo do przebywania w pomieszczeniach wolnych od dymu tytoniowego. Jest to przykład na to, że dobra osobiste stanowią katalog otwarty i od okoliczności konkretnej sprawy zależy, czy daną sytuację możemy uznać za naruszenie dóbr osobistych, czy też nie.

Konsekwencje naruszenia jakiegokolwiek dobra osobistego zostały określone w art. 24 k.c. Zgodnie z ww. przepisem, ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny (art. 24 § 1 k.c.). Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych (art. 24 § 2 k.c.).

Mając na uwadze treść powołanych powyżej przepisów stwierdzić w praktyce należy, że osoba, której dobro osobiste zostało naruszone, jest uprawniona do dochodzenia od osoby naruszającej dobra osobiste następujących roszczeń:
  1. żądanie zaniechania (zaprzestania) dalszego naruszania dóbr osobistych,
  2. żądania usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych, czyli żądania przeprosin w odpowiedniej formie i treści (np. na piśmie, w prasie, w radiu lub w telewizji),
  3. żądania zapłaty tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, która jest cierpieniem fizycznym i psychicznym,
  4. żądania zapłaty na wskazany cel społeczny (np. na Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy),
  5. żądania zapłaty tytułem odszkodowania za szkodę majątkową (stratę lub utraconą korzyść).

Jak słusznie podkreślił Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 czerwca 2013 r. (sygn. akt I ACa 1584/12), po myśli art. 24 KC nie każde naruszenie dóbr osobistych stanowi podstawę do udzielenia cywilnoprawnej ochrony. Ochrona taka może być pokrzywdzonemu przyznana jedynie wówczas, gdy naruszenie dóbr osobistych ma charakter bezprawny. Pojęcie bezprawności oznacza ujemną ocenę zachowania opartą na sprzeczności tego zachowania z szeroko pojętym porządkiem prawnym, a więc na sprzeczności z obowiązującymi przepisami ustawy bądź regułami wynikającymi z zasad współżycia społecznego.

Zgoda danej osoby na naruszenie jej dóbr osobistych powoduje uchylenie bezprawności naruszenia owych praw, co oznacza, że w takiej sytuacji dana osoba nie może dochodzić w tym zakresie żadnych roszczeń. Jako przykład wskazać należy udzielenie przez pacjenta zgody na przeprowadzenie zabiegu lekarskiego, który wymaga naruszenia jego nietykalności cielesnej. Bezprawnego charakteru naruszenia dóbr osobistych nie będą również miały działania oparte na przepisie prawnym np. upublicznienie danych osobowych osoby ściganej listem gończym.
 
Skontaktuj się: Adwokat Gniezno.
tekst: adw. Radosław Szczepaniak

Napisz komentarz

Komentarze(0)

PODOBNE TEMATY
Bezpłatne porady prawne w Dzień Kobiet! Do 7 marca 2019 r. każda kobieta może umówić się na Dzień Kobiet, na bezpłatną konsultację prawną z... Poniedziałek, 4 marca 2019
Nieodpłatna pomoc prawna w roku 2019 Od 1 stycznia 2019 r. na terenie powiatu gnieźnieńskiego udzielana jest nieodpłatna pomoc prawna. Z... Poniedziałek, 28 stycznia 2019
Zgromadzenie wspólników jako organ spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Zgromadzenie Wspólników jest jednym z czterech organów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (obok... Piątek, 11 stycznia 2019
Przedawnienie karalności w Kodeksie Karnym Karalność za popełnienie czynu zabronionego co do zasady nie jest nieograniczona czasowo. Przepisy prawa... Piątek, 21 grudnia 2018