Ładowanie danych...

moje-gniezno.pl

PORTAL INFORMACYJNY POWIATU GNIEŹNIEŃSKIEGO

Wydziedziczenie

Niedziela, 19 listopada 2017
  • Wydziedziczenie

W powszechnej opinii społecznej "wydziedziczenie" potocznie rozumiane jest jako pozbawienie potencjalnych spadkobierców ustawowych udziału w spadku. W rzeczywistości "wydziedziczenie" sensu stricto w rozumieniu przepisów prawa spadkowego jest pozbawieniem spadkobierców ustawowych prawa do zachowku, a nie tylko samego prawa do dziedziczenia. Z kolei pozbawienie samego prawa do spadku jest wyłączeniem dziedziczenia, co ma charakter węższy, aniżeli wydziedziczenie, które obejmuje swoim zakresem wyłącznie dziedziczenia i pozbawienie zachowku jednocześnie.

Wyłączenie dziedziczenia może zostać dokonane w dwojaki sposób. Po pierwsze, może polegać na tym, że spadkobierca powoła do spadku w drodze testamentu inną osobę zamiast tej, która miałaby dziedziczyć z mocy prawa. Po drugie, spadkodawca może sporządzić tzw. testament negatywny, w którym spadkodawca oświadcza wyrazi wolę wprost, aby dana osoba nie dziedziczyła po nim żadnego spadku. Wyłączenie dziedziczenia wywołuje skutki odnoszące się do sytuacji, kiedy to potencjalny spadkobierca ustawowy nie dziedziczy, natomiast w dalszym ciągu, wobec braku dziedziczenia, uprawniony jest do żądania zapłaty zachowku od spadkobierców, którzy spadek otrzymali. 

"Wydziedziczenie" w rozumieniu prawnym (a nie potocznym), jak zostało już powyżej wskazane, oznacza pozbawienie zstępnych, małżonka i rodziców prawa do zachowku. W takiej sytuacji osoba wydziedziczona nie jest ani spadkobiercą, ani także osobą uprawnioną do żądania zachowku (nie może żądać żadnej zapłaty od faktycznych spadkobierców). Niemniej jednak, aby spadkodawca za życia "wydziedziczył" skutecznie zstępnych, małżonka i rodziców, muszą zaistnieć przesłanki ustawowe.

Przyczyny wydziedziczenia wskazane zostały wprost w art. 1008 k.c. Zgodnie z ww. przepisem, spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:
  • wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;
    Przykładem zaistnienia takiej przyczyny jest sytuacja, kiedy dana osoba prowadzi naganny tryb życia (alkoholizm, narkomania).
  • dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
    Przykładem zaistnienia takiej przyczyny jest sytuacja, kiedy dana osoba faktycznie popełni chociaż jedno z ww. przestępstw wobec spadkodawcy lub jednej z najbliższych mu osób.
  • uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych;
    Przykładem zaistnienia takiej przyczyny jest sytuacja, kiedy dana osoba nie udziela opieki spadkodawcy lub pomocy w chorobie.

Przyczyna wydziedziczenia uprawnionego do zachowku powinna wynikać z treści testamentu (art.  1009 k.c.). Spadkodawca nie może wydziedziczyć uprawnionego do zachowku, jeżeli mu przebaczył (art. 1010 § 1 k.c.).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że pozbawienie zachowku może zostać dokonane wyłącznie w testamencie, a przyczyna wydziedziczenia winna zostać dokładnie sprecyzowana w jego treści. Co więcej, przyczyna wydziedziczenia nie może mieć charakteru dowolnego, lecz powinna być zgodna z powołanymi powyżej przesłankami wydziedziczenia. Samo wydziedziczenie bez wskazania jego przyczyny jest bezskuteczne.
 
Skontaktuj się: Adwokat Gniezno.
tekst: adw. Radosław Szczepaniak

Napisz komentarz

Komentarze(0)

PODOBNE TEMATY
Nieodpłatna pomoc prawna w roku 2019 Od 1 stycznia 2019 r. na terenie powiatu gnieźnieńskiego udzielana jest nieodpłatna pomoc prawna. Z... Poniedziałek, 28 stycznia 2019
Zgromadzenie wspólników jako organ spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Zgromadzenie Wspólników jest jednym z czterech organów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (obok... Piątek, 11 stycznia 2019
Przedawnienie karalności w Kodeksie Karnym Karalność za popełnienie czynu zabronionego co do zasady nie jest nieograniczona czasowo. Przepisy prawa... Piątek, 21 grudnia 2018
Skutki naruszenia dóbr osobistych Dobra osobiste należą do podmiotowych praw każdego człowieka. Chronią naszą najbliższą sferę, dlatego... Poniedziałek, 26 listopada 2018